Wetenschappelijke Prijzen

Van bij haar oprichting heeft de Academie geprobeerd het wetenschappelijk onderzoek in Vlaanderen richting te geven door het uitschrijven van prijsvragen. Vooral op het gebied van de Nederlandse woordenschat werden initiatieven genomen. Die waren er niet alleen op gericht om de woordenschat van de zuidelijke Nederlandstalige gewesten te leren kennen (o.a. met het oog op opname in het Woordenboek der Nederlandsche Taal), maar ook om het Nederlands te verheffen en te 'veredelen'. Bekend zijn in dit opzicht de vele 'vragen' in verband met taalzuivering.

Met de verspreiding van het Nederlands als taal van wetenschap en cultuur in België verdween geleidelijk aan die oorspronkelijke hoofdbekommernis naar de achtergrond. De prijsvragen kregen een veel diffuser karakter, en werden tenslotte steeds meer op de persoon van individuele (jonge) wetenschappers toe geschreven. Daarmee kregen ze grotendeels het karakter van 'beloning voor geleverde prestatie'. Die evolutie mag als normaal gezien worden, en is ook van andere academiën bekend. Dat belet niet dat het heel specifieke en extreem gerichte karakter van de uitgeschreven prijsvragen niet in overeenstemming met de algemene doelstellingen van de Academie geacht kan worden.

Heel recent heeft de KANTL dan ook beslist om van het zo geëvolueerde systeem af te stappen. Vanaf 2005 komt er een meer algemene oproep, per vakgebied (taalkunde, literatuurstudie, eventueel verder te differentiëren naar deelgebied of periode). De 'Prijzen van de Academie' staan op die manier open voor alle jonge wetenschappers op het gebied van de Nederlandse taal- en letterkunde. Er wordt nu ook voor geopteerd om bij het formuleren van nieuwe prijsvragen de eigen projectwerking mee als basis te nemen.